Siết chặt điểm bán thuốc lá: Tăng khoảng cách để bảo vệ trẻ em và người bệnh

Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá đề xuất bổ sung nhiều quy định nhằm kiểm soát chặt chẽ hoạt động sản xuất, kinh doanh, phân phối và sử dụng thuốc lá; trong đó đáng chú ý là quy định không bán thuốc lá trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên cơ sở giáo dục, cơ sở y tế.

Sáng 21/9/2026 tại Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự thảo đề xuất nhiều quy định nhằm tăng cường kiểm soát hoạt động sản xuất, kinh doanh, phân phối và sử dụng thuốc lá, trong đó có những nội dung liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp cận sản phẩm này.

Không bán thuốc lá trong phạm vi 100m quanh trường học, cơ sở y tế

Dự thảo đề xuất không bán thuốc lá phía ngoài cổng cơ sở giáo dục, cơ sở y tế trong phạm vi 100m tính từ ranh giới khuôn viên gần nhất của cơ sở.

Quy định này nhằm tạo ra một khoảng cách bảo vệ đối với những địa điểm có vai trò đặc biệt trong chăm sóc, giáo dục và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Trường học là môi trường giáo dục, nơi trẻ em và thanh thiếu niên dành phần lớn thời gian học tập, sinh hoạt. Hạn chế điểm bán thuốc lá xung quanh trường học góp phần giảm khả năng tiếp cận sản phẩm của học sinh, đồng thời xây dựng môi trường học đường ít chịu tác động của thuốc lá.

Đối với cơ sở y tế, việc hạn chế điểm bán thuốc lá trong khu vực xung quanh cũng phù hợp với mục tiêu xây dựng môi trường chăm sóc sức khỏe. Người bệnh, người nhà người bệnh và nhân viên y tế cần được bảo vệ khỏi sự hiện diện và tác động của thuốc lá trong không gian liên quan trực tiếp đến sức khỏe.

Khoảng cách 100m vì vậy không chỉ mang ý nghĩa về địa lý mà còn thể hiện cách tiếp cận phòng ngừa: Tạo ra những khu vực mà thuốc lá khó tiếp cận hơn và môi trường xung quanh trường học, cơ sở y tế ít chịu ảnh hưởng hơn từ hoạt động kinh doanh thuốc lá.

Ảnh: Internet

Hạn chế khả năng nhìn thấy và tiếp cận thuốc lá

Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất cấm trưng bày thuốc lá tại các điểm bán. Theo hướng này, thuốc lá, bao bì, hình ảnh sản phẩm hoặc các hình thức nhận diện nhãn hiệu không được bố trí tại địa điểm bán buôn, bán lẻ theo cách để người tiêu dùng có thể nhìn thấy.

Kiểm soát việc trưng bày có ý nghĩa trong việc hạn chế sự hiện diện của thuốc lá trong môi trường sinh hoạt hằng ngày. Khi sản phẩm không được đặt ở vị trí dễ quan sát hoặc quảng bá trực quan tại điểm bán, mức độ tiếp xúc của người tiêu dùng với hình ảnh và thương hiệu thuốc lá cũng được hạn chế.

Đối với trẻ em và thanh thiếu niên, việc giảm sự hiện diện của thuốc lá trong môi trường xung quanh có ý nghĩa đặc biệt. Đây là nhóm tuổi cần được bảo vệ trước nguy cơ bắt đầu sử dụng các sản phẩm chứa nicotine.

Dự thảo cũng đề xuất cấm bán thuốc lá thông qua máy bán hàng tự động, không gian mạng, nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, nền tảng số và các phương thức giao dịch điện tử khác. Đây là nội dung đáng chú ý trong bối cảnh phương thức tiếp cận sản phẩm ngày càng đa dạng và chuyển dịch sang môi trường trực tuyến.

Bảo vệ người trẻ cần bắt đầu từ môi trường xung quanh

Phòng, chống tác hại của thuốc lá không chỉ là vận động mỗi cá nhân bỏ thuốc. Một giải pháp bền vững còn cần làm giảm những điều kiện thuận lợi cho việc bắt đầu và duy trì sử dụng thuốc lá.

Kiểm soát điểm bán, hạn chế trưng bày, kiểm tra độ tuổi và giới hạn việc bán thuốc lá tại những khu vực nhạy cảm có thể được xem là các lớp bảo vệ bổ sung. Khi được thực hiện đồng bộ với giáo dục sức khỏe, kiểm soát quảng cáo và xây dựng môi trường không khói thuốc, những biện pháp này góp phần tạo ra môi trường thuận lợi hơn cho việc phòng ngừa sử dụng thuốc lá.

Đặc biệt, trong bối cảnh các sản phẩm nicotine mới có nhiều hình thức, mẫu mã và phương thức tiếp cận khác nhau, việc kiểm soát khả năng tiếp cận cần được thực hiện cả ở môi trường trực tiếp và trên không gian số.

Mục tiêu cuối cùng của các biện pháp kiểm soát không chỉ là quản lý hoạt động kinh doanh thuốc lá mà quan trọng hơn là giảm nguy cơ tiếp xúc, sử dụng và lệ thuộc nicotine, nhất là ở thế hệ trẻ.

Một môi trường trong đó thuốc lá không dễ nhìn thấy, không dễ mua và không dễ tiếp cận sẽ góp phần tạo thêm điều kiện để trẻ em, học sinh và thanh thiếu niên tránh xa thuốc lá. Đây cũng là một trong những hướng tiếp cận quan trọng nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường học tập, chăm sóc sức khỏe an toàn hơn.

 

Nguồn: Vitic tổng hợp