WHO ghi nhận những bước tiến mạnh mẽ của Việt Nam trong kiểm soát thuốc lá thế hệ mới

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đánh giá Việt Nam đang có những bước đi mạnh mẽ trong phòng, chống tác hại thuốc lá khi triển khai lệnh cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và thúc đẩy cải cách thuế. Những chính sách này không chỉ góp phần bảo vệ thanh thiếu niên trước nguy cơ nghiện nicotine mà còn mang lại lợi ích dài hạn về sức khỏe và kinh tế.

Ảnh: Internet

Sau hơn một thập kỷ triển khai Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song vẫn đối mặt với không ít thách thức như tỉ lệ hút thuốc cao ở nam giới, xu hướng gia tăng thuốc lá điện tử trong giới trẻ, cũng như những khó khăn trong kiểm soát quảng bá trên môi trường số.

Hiện, Việt Nam vẫn là một trong 15 quốc gia có tỷ lệ nam giới trưởng thành hút thuốc lá cao nhất thế giới và đứng thứ 3 khu vực ASEAN. Theo ước tính từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) trích dẫn, thuốc lá cướp đi sinh mạng hơn 100.000 người Việt Nam mỗi năm, trong đó 84.500 người hút thuốc chủ động và 18.800 người tử vong do hít phải khói thuốc thụ động. Gánh nặng kinh tế do thuốc lá gây ra cho sức khỏe chiếm 1,14% GDP năm 2022, với tổng chi phí y tế ước tính 108,7 nghìn tỷ đồng.

Việt Nam được đánh giá là có bước đi mạnh mẽ

Tại lễ mít tinh hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia Không thuốc lá gần đây, đại diện WHO tại Việt Nam đã đưa ra nhiều đánh giá tích cực về các nỗ lực kiểm soát thuốc lá và sản phẩm nicotine thế hệ mới.

WHO đánh giá cao việc Việt Nam đã ban hành lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2024 và Nghị quyết 173/2024/QH15 được Quốc hội thông qua tháng 11/2024, quy định cấm sản xuất, kinh doanh, nhập khẩu, chứa chấp, vận chuyển và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng từ năm 2025. Mới đây, Bộ Y tế còn xây dựng dự thảo Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá sửa đổi với nhiều chính sách mạnh mẽ hơn. Đây được xem là những bước đi đúng hướng và là những chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sức khỏe cộng đồng, nhất là trong việc bảo vệ sức khỏe của người dân.

Khuyến nghị tiếp tục siết chặt kiểm soát

Dù ghi nhận kết quả tích cực, WHO cho rằng Việt Nam cần tiếp tục củng cố khung pháp lý và tăng cường thực thi để đảm bảo hiệu quả lâu dài của các chính sách.

Một trong những ưu tiên hàng đầu là kiểm soát chặt chẽ việc tiếp cận nicotine của thanh thiếu niên, đặc biệt trên môi trường số - nơi các hoạt động quảng bá, tiếp thị sản phẩm mới thường diễn ra tinh vi và khó kiểm soát.

Theo WHO, việc thực thi lệnh cấm cần bảo đảm không tạo ra các ngoại lệ hoặc khoảng trống pháp lý, trong đó có trường hợp cho phép sản xuất để xuất khẩu.

Bên cạnh đó, các biện pháp kiểm soát truyền thống như tăng thuế thuốc lá, mở rộng khu vực cấm hút thuốc, tăng cảnh báo sức khỏe và hạn chế quảng cáo vẫn cần được duy trì và tăng cường.

Theo ước tính của WHO, lộ trình cải cách thuế thuốc lá tại Việt Nam có thể giúp khoảng 2,1 triệu người bỏ hút hoặc không bắt đầu hút thuốc, đồng thời ngăn ngừa khoảng 700.000 ca tử vong sớm trong tương lai.

Hướng tới mục tiêu dài hạn

Theo WHO, mục tiêu lâu dài của kiểm soát thuốc lá không chỉ là giảm tỷ lệ hút thuốc hiện tại mà còn ngăn chặn sự hình thành của các thế hệ nghiện nicotine mới.

Trong bối cảnh thị trường sản phẩm nicotine liên tục thay đổi, các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần duy trì chính sách nhất quán, tăng cường thực thi và nâng cao nhận thức cộng đồng.

Nếu được triển khai hiệu quả, các chính sách hiện nay sẽ giúp Việt Nam tiến gần hơn tới mục tiêu bảo vệ thế hệ trẻ khỏi tác hại của thuốc lá và nicotine, đồng thời giảm đáng kể gánh nặng y tế và kinh tế trong dài hạn

 

                                                                                                     Nguồn: Vitic tổng hợp