Liên minh châu Âu (EU) hướng tới “thế hệ không thuốc lá” vào năm 2040

Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá thế hệ mới tiếp tục gia tăng và tạo ra nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Liên minh châu Âu (EU) đang triển khai hàng loạt chính sách mạnh mẽ nhằm hiện thực hóa mục tiêu xây dựng "thế hệ không thuốc lá" vào năm 2040. Những kinh nghiệm của EU cho thấy quyết tâm của cả hệ thống chính trị, kết hợp chính sách đồng bộ và sự tham gia của toàn xã hội là những yếu tố quyết định để giảm tỷ lệ sử dụng thuốc lá, bảo vệ sức khỏe người dân và hướng tới phát triển bền vững.

 
Ảnh: Internet

Dưới sự điều phối của Ủy ban châu Âu (EC), Kế hoạch phòng, chống ung thư của EU đã xác định mục tiêu là xây dựng một "thế hệ không thuốc lá" vào năm 2040. Đây không chỉ là một chiến lược y tế công cộng mà còn là cam kết mạnh mẽ nhằm giảm thiểu các yếu tố nguy cơ gây bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống và giảm gánh nặng kinh tế do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra.

Mặc dù đã đạt nhiều kết quả tích cực trong công tác kiểm soát thuốc lá, EU vẫn đang phải đối mặt với những thách thức đáng kể. Hiện khoảng 25% dân số châu Âu vẫn hút thuốc, trong đó tỷ lệ sử dụng thuốc lá ở nhóm thanh thiếu niên từ 15 đến 24 tuổi lên tới 29%. Do đó, nhằm tạo ra một "thế hệ không thuốc lá" trong tương lai, nhiều quốc gia châu Âu đã có những biện pháp của riêng mình.

Ireland tiếp tục được đánh giá là hình mẫu trong kiểm soát thuốc lá khi kết hợp giữa giá thuốc lá cao, lệnh cấm quảng cáo nghiêm ngặt và quản lý chặt các sản phẩm nicotine thế hệ mới. Sau khi trở thành quốc gia đầu tiên trong EU cấm hút thuốc tại các không gian công cộng kín từ năm 2004, Ireland hiện đang chuẩn bị nâng độ tuổi tối thiểu được phép mua thuốc lá từ 18 lên 21 tuổi nhằm hạn chế khả năng tiếp cận của thanh thiếu niên.

Trong khi đó, Thụy Điển đã trở thành quốc gia đầu tiên ở châu Âu đạt ngưỡng "không thuốc lá", khi tỷ lệ người hút thuốc hằng ngày giảm xuống dưới 5% dân số. Kết quả này phản ánh hiệu quả của chiến lược kiểm soát thuốc lá dài hạn, đồng thời cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng chính sách dựa trên bằng chứng khoa học và thực tiễn.

Hà Lan đã đạt được tiến bộ đáng kể trong công cuộc phòng, chống thuốc lá nhờ tăng giá thuốc, hạn chế quảng cáo và giảm số lượng cửa hàng bán lẻ thuốc. Bỉ cũng đã gia nhập nhóm dẫn đầu sau khi tăng giá đáng kể và hạn chế quảng cáo có sự hiện diện của các sản phẩm thuốc lá.

Bên cạnh đó, nhiều quốc gia còn mở rộng phạm vi quản lý đối với thuốc lá và thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng và các sản phẩm nicotine mới thông qua kiểm soát chặt chẽ hương liệu, bao bì, quảng cáo, tiếp thị và địa điểm sử dụng. Đáng chú ý, nhiều nước đang từng bước mở rộng các khu vực không khói thuốc ra cả không gian công cộng ngoài trời, đồng thời khuyến khích xây dựng môi trường không khói thuốc ngay trong mỗi gia đình, đặc biệt tại những nơi có trẻ em và thanh thiếu niên sinh sống.

Kinh nghiệm của các quốc gia châu Âu cho thấy, để giảm tỷ lệ hút thuốc một cách bền vững cần triển khai đồng thời nhiều giải pháp, từ tăng thuế, kiểm soát quảng cáo, hạn chế khả năng tiếp cận của giới trẻ đến mở rộng môi trường không khói thuốc, tăng cường truyền thông và hỗ trợ cai nghiện.

Trong bối cảnh các sản phẩm thuốc lá và nicotine thế hệ mới tiếp tục xuất hiện với nhiều hình thức hấp dẫn, đặc biệt hướng tới giới trẻ, những kinh nghiệm của Liên minh châu Âu tiếp tục là những bài học có giá trị tham khảo đối với nhiều quốc gia trong quá trình hoàn thiện chính sách kiểm soát thuốc lá. Xây dựng một môi trường sống không khói thuốc không chỉ là mục tiêu của ngành y tế mà còn là trách nhiệm chung của toàn xã hội nhằm bảo vệ sức khỏe các thế hệ hôm nay và mai sau.

Nguồn: VITIC tổng hợp