WHO cảnh báo nguy cơ lệ thuộc nicotine từ túi ngậm ở thanh thiếu niên: Cần siết chặt quản lý

Sự lan rộng nhanh chóng của các sản phẩm chứa nicotine đang đặt ra nhiều lo ngại mới đối với sức khỏe cộng đồng, đặc biệt ở thanh thiếu niên. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ngày 15/5 vừa qua phát đi cảnh báo mạnh mẽ về nguy cơ gây nghiện từ túi ngậm nicotine đối với thanh thiếu niên và người trẻ tuổi. Theo WHO, việc quảng bá rầm rộ các sản phẩm này bằng nhiều hình thức hiện đại, bắt mắt đang khiến giới trẻ trở thành nhóm đối tượng dễ bị tác động nhất, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường các biện pháp quản lý và kiểm soát.
 
Sự phát triển nhanh chóng của các sản phẩm nicotine thế hệ mới đang tạo ra nhiều thách thức đối với công tác bảo vệ sức khỏe cộng đồng trên toàn cầu. Trong đó, túi ngậm nicotine là sản phẩm không tạo khói, được đặt dưới môi để nicotine hấp thụ trực tiếp qua niêm mạc miệng. Với thiết kế nhỏ gọn, dễ sử dụng và khó bị phát hiện, sản phẩm này đang nhanh chóng trở thành xu hướng tiêu dùng mới trong một bộ phận giới trẻ.

 
Các loại túi ngậm nicotine có thể gây nghiện cho giới trẻ (Ảnh: Internet)

WHO cho biết các doanh nghiệp đang đẩy mạnh quảng bá túi nicotine trên nền tảng số, mạng xã hội và thông qua hình ảnh người nổi tiếng hoặc phong cách sống hiện đại. Nhiều sản phẩm được thiết kế bao bì trẻ trung, sử dụng hương vị như bạc hà, trái cây hoặc nước ngọt nhằm tạo cảm giác dễ sử dụng và thu hút người dùng trẻ tuổi.

Điều khiến giới chuyên gia lo ngại là hàm lượng nicotine trong một số sản phẩm ở mức khá cao, có khả năng hình thành sự phụ thuộc nhanh chóng. Đối với thanh thiếu niên, việc tiếp xúc sớm với nicotine có thể ảnh hưởng tới sự phát triển não bộ, tâm lý và hành vi.

WHO cũng cho rằng thị trường túi nicotine hiện phát triển nhanh hơn tốc độ hoàn thiện chính sách quản lý tại nhiều quốc gia. Hiện vẫn còn khoảng 160 quốc gia chưa có quy định cụ thể liên quan đến việc kinh doanh, quảng cáo hoặc kiểm soát hàm lượng nicotine trong các sản phẩm này. Điều này khiến thị trường phát triển nhanh nhưng thiếu cơ chế giám sát hiệu quả, tạo ra khoảng trống pháp lý đáng lo ngại. Tổ chức này kêu gọi Chính phủ các nước cần siết chặt quản lý việc bán các loại túi nicotine và sớm áp dụng các biện pháp kiểm soát chặt chẽ như giới hạn hàm lượng nicotine, cấm quảng cáo hướng tới giới trẻ, siết quản lý bán hàng trực tuyến và hạn chế các loại hương vị có sức hấp dẫn cao đối với thanh thiếu niên.

Trong khi đó, nhiều chuyên gia y tế công cộng cũng bày tỏ lo ngại trước xu hướng gia tăng sử dụng nicotine ở người trẻ thông qua các sản phẩm mới. Các chuyên gia cho rằng dù không tạo khói như thuốc lá truyền thống, túi nicotine vẫn tiềm ẩn nguy cơ gây nghiện và có thể trở thành “cửa ngõ” dẫn đến việc sử dụng các sản phẩm thuốc lá khác.

Thực tế cho thấy, nhiều thanh thiếu niên bắt đầu tiếp cận nicotine từ tâm lý tò mò, chạy theo xu hướng hoặc chịu ảnh hưởng từ bạn bè, mạng xã hội. Khi việc sử dụng diễn ra thường xuyên, cơ thể dần hình thành sự phụ thuộc, khiến người dùng khó từ bỏ. Điều này không chỉ ảnh hưởng tới sức khỏe cá nhân mà còn gây áp lực đối với gia đình và xã hội trong công tác phòng, chống các chất gây nghiện.

Trong khi đó, ngành công nghiệp thuốc lá và nicotine vẫn cho rằng các sản phẩm này nhằm phục vụ người trưởng thành đã sử dụng nicotine hoặc người muốn chuyển đổi khỏi thuốc lá truyền thống. Một số cơ quan nghiên cứu cũng nhận định túi nicotine có thể ít gây hại hơn so với thuốc lá điếu thông thường.

Tuy nhiên, WHO nhấn mạnh rằng việc “ít gây hại hơn” không đồng nghĩa với “an toàn”. Nếu thiếu kiểm soát, đặc biệt trong môi trường trực tuyến và mạng xã hội, các sản phẩm nicotine mới hoàn toàn có thể trở thành công cụ lôi kéo thế hệ trẻ bước vào con đường lệ thuộc nicotine.

Tại nhiều quốc gia, xu hướng siết chặt quản lý thuốc lá thế hệ mới và các sản phẩm nicotine đang được đẩy mạnh. Một số nước đã áp dụng quy định cấm quảng cáo, nâng độ tuổi mua sản phẩm, tăng thuế tiêu thụ hoặc cấm các loại hương vị hấp dẫn giới trẻ nhằm hạn chế nguy cơ phát sinh thế hệ nghiện nicotine mới.

Ở Việt Nam, công tác phòng, chống tác hại của thuốc lá những năm qua đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, trước sự xuất hiện ngày càng đa dạng của các sản phẩm nicotine mới, các chuyên gia cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, tăng cường truyền thông cảnh báo và kiểm soát chặt hoạt động kinh doanh, quảng bá trên môi trường mạng.

Khi các sản phẩm mới liên tục thay đổi hình thức và phương thức tiếp cận người dùng, việc tăng cường quản lý, truyền thông và kiểm soát sớm sẽ góp phần ngăn chặn nguy cơ hình thành một thế hệ lệ thuộc nicotine trong tương lai.

Nguồn: VITIC tổng hợp