Chủ động ứng phó trước làn sóng thắt chặt rào cản kỹ thuật SPS từ các thị trường quốc tế

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu ngày càng đề cao các rào cản kỹ thuật, hàng loạt thị trường lớn như Liên minh châu Âu (EU), Hoa Kỳ, Nhật Bản và Brazil đang đồng loạt tiến hành điều chỉnh các quy định về an toàn thực phẩm và kiểm dịch động vật, thực vật (SPS).

Chủ động ứng phó trước làn sóng thắt chặt rào cản kỹ thuật SPS từ các thị trường quốc tế

Theo thông tin chính thức từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong nửa cuối tháng 7/2026, các quốc gia thành viên Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã liên tục phát đi các thông báo về việc thay đổi biện pháp SPS. Cục Xuất nhập khẩu đã khẩn trương thông tin tới các Sở Công Thương cùng các hiệp hội ngành hàng nông sản, thực phẩm để cộng đồng doanh nghiệp có cơ sở theo dõi, từ đó chủ động vạch ra kế hoạch sản xuất và xuất khẩu phù hợp. 

Tại khu vực châu Á, Nhật Bản vừa ban hành 8 thông báo liên quan đến việc sửa đổi mức dư lượng tối đa (MRL) đối với các loại thuốc bảo vệ thực vật trong thực phẩm và thức ăn chăn nuôi. Đáng chú ý nhất, thông báo mang mã số G/SPS/N/JPN/1419 đã đề xuất điều chỉnh trực tiếp MRL đối với hoạt chất tetraniliprole. Theo dự thảo này, giới hạn MRL đối với cải xoăn, cà chua và quả mơ sẽ được kéo giảm; ngược lại, MRL đối với cải thìa, quýt, anh đào cùng một số loại rau củ quả và nhóm sản phẩm có nguồn gốc động vật sẽ được gia tăng hoặc thiết lập quy định mới. Các thông báo khác của quốc gia này cũng đề cập đến dự thảo sửa đổi MRL đối với hàng loạt hoạt chất như prosulfocarb, mepronil, carbaryl, triforine, kasugamycin, acephate và phenthoate áp dụng trên nhiều loại nông sản, gia vị và thức ăn chăn nuôi. 

Tại Nam Mỹ, Brazil có những động thái điều chỉnh mạnh mẽ với tổng cộng 17 thông báo, bao gồm 13 dự thảo và 4 quy định đã chính thức có hiệu lực. Các thông báo này tập trung vào việc cập nhật chuyên luận về hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật và các yêu cầu khắt khe về kiểm dịch thực vật. Điển hình, thông báo G/SPS/N/BRA/2513 kiến nghị sửa đổi 44 chuyên luận trong danh mục liên quan đến hoạt chất thuốc bảo vệ thực vật, chất bảo quản gỗ và sản phẩm diệt sinh vật dùng trong vệ sinh. Trọng tâm điều chỉnh xoay quanh MRL và thời gian cách ly đối với các hoạt chất như azoxystrobin, bentazone, bifenthrin, chlormequat, glyphosate và mancozeb.

Thêm vào đó, thông báo G/SPS/N/BRA/2318/Add.1 thiết lập yêu cầu kiểm dịch thực vật nghiêm ngặt đối với mặt hàng thân rễ cây mẫu đơn nhập khẩu, bắt buộc phải có giấy chứng nhận không nhiễm Agrotis segetum đồng thời phải thỏa mãn các điều kiện phân tích, xử lý liên quan. 

Không dừng lại ở Nhật Bản và Brazil, xu hướng thắt chặt SPS cũng đang lan rộng ra nhiều thị trường xuất nhập khẩu trọng điểm, đòi hỏi sự thích ứng toàn diện từ phía doanh nghiệp. Tại Liên minh châu Âu (EU), Khối này tập trung ban hành các quy định liên quan đến yêu cầu nhập khẩu động vật và cấp phép phụ gia thức ăn chăn nuôi. Cụ thể, Quy định 2026/1052 của EU đã sửa đổi các yêu cầu đối với việc đưa vào khu vực, di chuyển và xử lý các lô hàng động vật, sản phẩm sinh sản cũng như sản phẩm có nguồn gốc động vật. Song song đó, EU cũng tiến hành điều chỉnh tiêu chuẩn đối với gelatin, collagen và các điều kiện xử lý rủi ro áp dụng cho sữa và sản phẩm trứng. 

Tại Hoa Kỳ: Chính quyền nước này công bố các thông báo quản lý phụ gia thực phẩm, phụ gia thức ăn chăn nuôi và MRL thuốc bảo vệ thực vật. Đáng chú ý là quyết định bãi bỏ và đề xuất hủy bỏ việc sử dụng phẩm màu Citrus Red No. 2 trên vỏ cam chín và phẩm màu Orange B trên vỏ bọc xúc xích.

Tại Israel: Thông qua hai thông báo G/SPS/N/ISR/16 và G/SPS/N/ISR/17, Israel áp dụng các nội dung sửa đổi đối với vật liệu và sản phẩm nhựa tiếp xúc với thực phẩm theo khuôn khổ quy định mới của EU. Trọng tâm của quy định này là lệnh cấm chung đối với Bisphenol A (BPA) và việc thiết lập cơ chế kiểm soát các chất thay thế có rủi ro. 

Tại Canada và Morocco: Canada đưa ra các yêu cầu mới về thức ăn chăn nuôi, chất ô nhiễm trong thực phẩm và MRL thuốc bảo vệ thực vật. Trong khi đó, Morocco ban hành 4 dự thảo quy định chi tiết về chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm cho các nhóm sản phẩm bao gồm nước xốt, mứt trái cây, gia vị, thảo mộc sấy khô cùng hoạt động sản xuất, kinh doanh rượu vang.

Tại Chile: Các thông báo của quốc gia Nam Mỹ này chú trọng đến vệ sinh thú y và kiểm dịch thực vật. Dự thảo quy định về nhập khẩu thịt lợn ướp lạnh, đông lạnh đặt ra các tiêu chuẩn nghiêm ngặt đối với nước xuất xứ, yêu cầu phải kiểm soát chặt chẽ các rủi ro về lở mồm long móng, dịch tả lợn châu Phi, ký sinh trùng Trichinella và đảm bảo công tác truy xuất nguồn gốc.

Trước những thay đổi đáng chú ý trên, Cục Xuất nhập khẩu đề nghị các cơ quan liên quan tăng cường phổ biến, cập nhật thông tin tới doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng, qua đó giúp doanh nghiệp chủ động nắm bắt quy định, kịp thời điều chỉnh và xây dựng kế hoạch kinh doanh phù hợp.

 

Thực hiện: Khánh Huyền