Xuất khẩu chè Việt Nam quý I/2026: Tăng trưởng chững lại trong bối cảnh nhiều thách thức

Trong quý I/2026, hoạt động xuất khẩu chè của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều biến động, đặc biệt là tình trạng suy giảm nhu cầu tiêu dùng tại một số thị trường, chi phí logistics duy trì ở mức cao và tác động từ căng thẳng địa chính trị tại nhiều khu vực. Những yếu tố này đã ảnh hưởng đáng kể đến hoạt động thương mại nông sản nói chung và xuất khẩu chè của Việt Nam nói riêng.

Ảnh minh hoạ, nguồn internet

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan Việt Nam, trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu chè đạt khoảng 43 triệu USD, giảm nhẹ 0,16% so với cùng kỳ năm 2025; sản lượng đạt 25,7 nghìn tấn, giảm 4,3%; giá xuất khẩu bình quân đạt 1.653 USD/tấn, giảm 4,26%. Diễn biến này cho thấy ngành chè Việt Nam đang bước vào giai đoạn điều chỉnh mạnh theo hướng nâng cao chất lượng, giá trị gia tăng và khả năng thích ứng với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Xét về thị trường xuất khẩu, Đài Loan (Trung Quốc), Pakistan và Trung Quốc tiếp tục là ba thị trường nhập khẩu chè lớn nhất của Việt Nam trong quý I/2026, chiếm gần 30% tổng kim ngạch xuất khẩu chè của cả nước. Trong đó, Đài Loan (Trung Quốc) tiếp tục duy trì vị trí dẫn đầu với kim ngạch đạt 4,83 triệu USD, tăng 16,53% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả tích cực này phản ánh nhu cầu ổn định của thị trường Đài Loan đối với các sản phẩm chè Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh ngành đồ uống chế biến như trà sữa, trà đóng chai tiếp tục phát triển mạnh. Bên cạnh đó, lợi thế về khoảng cách địa lý, chi phí vận chuyển cạnh tranh và cộng đồng người Việt sinh sống tại Đài Loan cũng góp phần thúc đẩy xuất khẩu chè sang thị trường này.

Ngược lại, xuất khẩu chè sang Pakistan giảm rất mạnh cả về lượng và trị giá. Trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này chỉ đạt 3,40 triệu USD, giảm tới 75,15% so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu đến từ ảnh hưởng của căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông, làm gia tăng chi phí logistics và gây gián đoạn chuỗi cung ứng. Ngoài ra, áp lực cạnh tranh từ các quốc gia xuất khẩu chè khác cũng khiến khả năng mở rộng thị phần của chè Việt Nam tại Pakistan gặp nhiều khó khăn hơn so với giai đoạn trước.

Bên cạnh các thị trường truyền thống, doanh nghiệp xuất khẩu chè Việt Nam đang tích cực mở rộng sang nhiều thị trường tiềm năng khác như Ấn Độ, Philippines, Ba Lan, Đức và UAE. Trong quý I/2026, xuất khẩu chè sang một số thị trường này ghi nhận tốc độ tăng trưởng khá cao, góp phần bù đắp phần nào sự sụt giảm tại các thị trường truyền thống. Điều này cho thấy khả năng thích ứng tương đối linh hoạt của doanh nghiệp Việt Nam trước những biến động của thương mại toàn cầu và xu hướng đa dạng hóa thị trường đang ngày càng trở nên cần thiết đối với ngành chè.

Xét theo cơ cấu chủng loại, chè xanh tiếp tục là mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam trong quý I/2026 với kim ngạch đạt 21,28 triệu USD, chiếm 49,48% tổng kim ngạch xuất khẩu chè của cả nước. Nhóm chè đen đứng thứ hai với tỷ trọng 42,37%. Tuy nhiên, cả hai nhóm mặt hàng này đều ghi nhận mức giảm nhẹ so với cùng kỳ năm trước, phản ánh nhu cầu tiêu dùng trên thị trường quốc tế chưa thực sự phục hồi mạnh. Trong khi đó, nhóm “chiết xuất và các chế phẩm từ chiết xuất tinh chất của chè” tuy có quy mô nhỏ nhưng ghi nhận mức tăng trưởng khá cao, cho thấy xu hướng chuyển dịch dần sang các sản phẩm chế biến sâu và có giá trị gia tăng cao hơn.

Hiện nay, ngành chè Việt Nam có nhiều lợi thế phát triển nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi, truyền thống canh tác lâu đời và khả năng đa dạng hóa sản phẩm theo từng vùng sinh thái. Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như EVFTA, CPTPP và RCEP cũng tạo thêm điều kiện thuận lợi để mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm chè Việt Nam. Tuy nhiên, ngành chè vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế như quy mô sản xuất nhỏ lẻ, chất lượng chưa đồng đều, ứng dụng công nghệ còn hạn chế và áp lực cạnh tranh ngày càng lớn từ các quốc gia xuất khẩu chè lớn trên thế giới.

- Xem chi tiết tại đây;

 

Người thực hiện: Khánh Huyền