Từ tinh hoa quà quê đến đặc sản OCOP vươn tầm và hội nhập quốc tế

Khởi nguồn từ những thức quà dân dã mang đậm hồn cốt văn hóa ẩm thực truyền thống, nhiều sản phẩm đã chuyển mình ngoạn mục, vươn mình thành sản phẩm OCOP tiêu biểu. Sự kết hợp giữa bí quyết trăm năm của làng nghề với quy trình quản trị chất lượng chuẩn quốc tế cùng sức mạnh lan tỏa của truyền thông đang mở ra cánh cửa để đặc sản Thủ đô chinh phục hệ thống bán lẻ hiện đại và vươn ra thị trường thế giới.

Bản sắc OCOP Thủ đô và dấu ấn trong không gian ngoại giao văn hóa

Trong bức tranh tổng thể về phát triển kinh tế nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới, Hà Nội luôn khẳng định vị thế là địa phương dẫn đầu cả nước trong thực hiện Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP). Thế mạnh lớn nhất của sản phẩm OCOP Thủ đô không chỉ nằm ở quy mô số lượng mà còn ở chiều sâu văn hóa kết tinh từ hàng trăm làng nghề truyền thống lâu đời. Chương trình OCOP tại Hà Nội đã thực sự trở thành đòn bẩy kinh tế quan trọng, chuyển hóa những giá trị di sản bản địa thành hàng hóa có giá trị thương mại cao, giúp thay đổi tư duy sản xuất của các chủ thể từ nhỏ lẻ, tự phát sang kinh tế thị trường hiện đại, đóng góp thiết thực vào tăng trưởng thương mại nội địa và nâng cao thu nhập bền vững cho người dân.

Giữa dòng chảy đầy sức sống ấy, làng Đại Đồng (xã Thạch Thất, Hà Nội) nổi lên như một điểm sáng tiêu biểu trong việc đánh thức và nâng tầm thức quà truyền thống vùng quê xứ Đoài. Tại mảnh đất giàu văn hiến này, Công ty TNHH Đầu tư và Thương mại WEBEST đã dày công nghiên cứu, chuẩn hóa và đưa các món quà quê mộc mạc bước lên bục vinh danh với nhiều sản phẩm mang thương hiệu Bằng An đạt chuẩn OCOP như Chè kho Bằng An đạt chứng nhận OCOP 4 sao, cùng bộ sản phẩm Kẹo lạc mix hạt và Chè lam đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Từ bao đời nay, trong tâm thức của người dân Đại Đồng, chè kho là món bánh không thể thiếu mỗi độ Tết đến xuân về, trong những dịp mừng thọ bậc cao niên hay lễ cưới hỏi trọng đại của làng. Vượt qua lũy tre làng, thức quà dung dị mà tinh tế ấy đã làm nên một dấu ấn lịch sử đầy tự hào khi Chè kho Bằng An vinh dự được lựa chọn phục vụ trong sự kiện tiệc trà đối ngoại cấp cao của Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tiếp đón Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Khoảnh khắc một sản phẩm OCOP 4 sao của làng Đại Đồng, xã Thạch Thất hiện diện trên bàn tiệc trà ngoại giao nguyên thủ không chỉ là niềm kiêu hãnh của những người thợ làm nghề, mà còn là minh chứng sống động cho tầm vóc văn hóa và chất lượng vượt trội của nông sản, đặc sản Việt Nam khi bước ra sân khấu lớn.

Kết tinh văn hóa bản địa trong quy trình quản trị chất lượng chuẩn quốc tế

Để một thức quà truyền thống trụ vững và chinh phục người tiêu dùng khắt khe thời hiện đại, câu chuyện văn hóa bản địa phải được bảo chứng bằng chất lượng nguyên liệu và quy trình chế biến chuẩn mực. Điểm chung làm nên sức hút của bộ ba sản phẩm Chè kho Bằng An, Kẹo lạc mix hạt và Chè lam chính là sự tuyển chọn khắt khe nguồn nông sản tự nhiên kết hợp cùng nghệ thuật chế biến công phu của người thợ xứ Đoài.

Đối với sản phẩm OCOP 4 sao Chè kho Bằng An, cái tên "chè kho" đã gợi lên sự độc đáo: không phải chè nấu loãng mà là thứ bánh đặc sánh được "kho" kỹ lưỡng từ hai nguyên liệu cốt lõi là đỗ xanh và đường kính. Ngay từ khâu đầu vào, hạt đỗ xanh phải là loại đỗ ngon, hạt mẩy đều, được đãi sạch tạp chất rồi đem ngâm trong nước lạnh từ 6 đến 8 tiếng cùng chút muối tinh để hạt đỗ nở mềm tự nhiên. Qua các công đoạn xiết vỏ, đồ chín, trộn đường theo tỷ lệ "vàng" để tạo vị ngọt thanh tao không gắt, người làm nghề tiếp tục đánh nhuyễn và sên trên lửa đều tay sao cho chè sánh mịn, giữ trọn sắc vàng óng ả mà không hề bị bén hay ám mùi khói. Nhạy bén với thị hiếu mới, bên cạnh vị đậu xanh nguyên bản, WEBEST đã sáng tạo thêm hương vị cốm non và trà xanh thanh mát, đóng khuôn thành từng chiếc bánh nhỏ nhắn khắc nổi hình hoa sen, khóm trúc mang đậm mỹ cảm Á Đông.

Song hành cùng chè kho, hai sản phẩm OCOP 3 sao là Chè lam và Kẹo lạc mix hạt tại làng Đại Đồng cũng tạo nên bản hòa tấu hương vị đầy cuốn hút. Nếu Chè lam giữ trọn nét dẻo thơm của bột gạo nếp quê quyện cùng vị ngọt dịu của mật mía, mạch nha và chút cay ấm nồng nàn của gừng tươi giã nhỏ, thì Kẹo lạc mix hạt lại là bước đột phá sáng tạo. Thay vì chỉ sử dụng lạc rang và vừng truyền thống, sản phẩm kết hợp hài hòa giữa hạt lạc bùi ngậy với các loại hạt dinh dưỡng cao cấp, tạo độ giòn tan, giảm ngọt, đáp ứng xu hướng tiêu dùng lành mạnh (healthy food) của khách hàng đô thị.

Đặc biệt, thay thế phương pháp nấu thủ công phụ thuộc nhiều vào sức người và thời tiết, đơn vị đã đầu tư đồng bộ hệ thống máy móc hiện đại, tổ chức khu vực sản xuất theo quy trình khép kín một chiều, đáp ứng nghiêm ngặt tiêu chuẩn quản lý an toàn thực phẩm quốc tế ISO 22000:2018 và HACCP. Từng mẻ bánh sau khi hoàn thiện đều được đóng gói hút chân không trên dây chuyền tự động, đặt trong khay định hình và bao bì hộp giấy thiết kế sang trọng. Nhờ đó, sản phẩm vừa giữ được độ mềm mịn, tươi ngon tự nhiên và kéo dài thời hạn bảo quản mà không cần lạm dụng chất phụ gia, vừa nâng tầm thành bộ quà tặng văn hóa lịch sự, đẳng cấp.

 Bệ phóng thương mại hóa từ các FTA và sứ mệnh dẫn dắt của truyền thông

Sự giao thoa giữa giá trị văn hóa bản địa và tiêu chuẩn chất lượng quốc tế đã trở thành "giấy thông hành" đưa bộ sản phẩm Chè kho Bằng An (4 sao), Kẹo lạc mix hạt và Chè lam (3 sao) tiến sâu vào các chuỗi siêu thị, hệ thống bán lẻ hiện đại, điểm giới thiệu sản phẩm OCOP và sàn thương mại điện tử trong nước. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc sở hữu chứng nhận OCOP cùng các tiêu chuẩn khắt khe như ISO 22000:2018 và HACCP chính là chìa khóa để đặc sản Đại Đồng – Thạch Thất bước qua "hàng rào kỹ thuật" của thị trường ngoài nước. Những cam kết cắt giảm thuế quan sâu và cơ chế thuận lợi hóa thương mại từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP, EVFTA, UKVFTA hay RCEP đang mở ra dư địa xuất khẩu rộng lớn cho nhóm hàng nông sản chế biến và bánh kẹo truyền thống Việt Nam. Thông qua các chương trình kết nối giao thương quốc tế, bộ ba Chè kho, Chè lam, Kẹo lạc mix hạt hoàn toàn có đủ năng lực cạnh tranh để tiến vào các chuỗi phân phối tại châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc... phục vụ nhu cầu hướng về cội nguồn của hàng triệu kiều bào xa xứ, đồng thời chinh phục những thực khách quốc tế yêu chuộng văn hóa trà đạo và ẩm thực thực dưỡng.

 

Nguồn: VITIC