Ngành giày dép đối mặt thách thức gia tăng từ rào cản xanh và yêu cầu chuỗi cung ứng

Hiện nay, nhu cầu đối với các sản phẩm giày dép ứng dụng công nghệ đang gia tăng, thúc đẩy sự phát triển của giày thông minh với các tính năng như theo dõi vận động, định vị và giám sát sức khỏe, mở ra phân khúc tăng trưởng mới cho ngành giày dép. Tại Việt Nam, trong thời gian gần đây, chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới đang trở thành hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành giày dép. Việc ứng dụng in 3D, robot hóa, AI và VR giúp doanh nghiệp tối ưu sản xuất, rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm, đáp ứng nhanh xu hướng thời trang và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Ảnh minh hoạ

Theo số liệu thống kê từ Cục Hải quan Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam đạt 16,20 tỷ USD, tăng 0,74% so với cùng kỳ năm 2025. Tính riêng trong tháng 8/2026, kim ngạch xuất khẩu giày dép đạt 2,01 tỷ USD, giảm 9,74% so với tháng trước nhưng tăng 0,82% so với tháng 8/2025. Nhóm 5 thị trường xuất khẩu giày dép chủ lực của Việt Nam tiếp tục là Hoa Kỳ, Hà Lan, Trung Quốc, Bỉ và Nhật Bản, với tỷ trọng chiếm trên 60% tổng kim ngạch xuất khẩu.

Về thị trường: Hoa Kỳ dẫn đầu các thị trường nhập khẩu mặt hàng giày dép của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026 và là động lực tăng trưởng quan trọng của ngành trong thời gian qua. Theo đó, kim ngạch xuất khẩu giày dép sang Hoa Kỳ đạt 6,46 tỷ USD, tăng 6,46% so với cùng kỳ năm 2025; chiếm tỷ trọng 39,90% trong cơ cấu thị trường chung. Việc trở thành nhà cung cấp giày dép lớn nhất cho Hoa Kỳ đã góp phần khẳng định năng lực cạnh tranh ngày càng được cải thiện của doanh nghiệp Việt trong thời gian qua.

Xếp ở vị trí thứ hai là thị trường Hà Lan, với kim ngạch xuất khẩu đạt 1,24 tỷ USD, tăng 5,87%, chiếm tỷ trọng 7,67%. Mặc dù trong những tháng đầu năm 2026, nền kinh tế Hà Lan duy trì đà tăng trưởng ở mức tương đối khiêm tốn, song thương mại song phương giữa Việt Nam và Hà Lan vẫn ghi nhận những con số ấn tượng.

Bên cạnh các thị trường chủ lực, nhóm thị trường tại khu vực châu Mỹ như Chile, Canada, Pêru cũng đang mở ra dư địa đáng kể cho xuất khẩu giày dép Việt Nam thông qua việc tận dụng có hiệu quả những ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới như CPTPP.

Về chủng loại: Giày, dép thể thao, giày tennis, giày bóng rổ, giày thể dục, giày luyện tập và các loại tương tự (mã HS 640411) dẫn đầu các chủng loại xuất khẩu giày dép chủ lực của Việt Nam trong 8 tháng đầu năm 2026, trị giá 4,94 tỷ USD, giảm 1,75% so với cùng kỳ năm 2025, chiếm tỷ trọng 30,66%. Xếp ở vị trí thứ hai là mặt hàng Giày, dép khác có đế ngoài bằng cao su, plastic, da thuộc hoặc da tổng hợp và mũ giày bằng da thuộc (mã HS 640399), với kim ngạch đạt 3,51 tỷ USD, giảm 8,29%, thị phần đạt 21,77%. Ngoài ra, Việt Nam còn xuất khẩu nhiều chủng loại khác như Giày dép khác, có mũ và đế ngoài bằng cao su hoặc plastic (mã HS 640299); Giày dép khác, có đế ngoài bằng cao su hoặc plastic và mũ giày bằng vật liệu dệt (mã HS 640419); Giày, dép có đế ngoài bằng cao su, plastic, da thuộc hoặc da tổng hợp và mũ giày bằng da thuộc:  Loại cổ cao quá mắt cá chân (mã HS 640391).

Có nhiều yếu tố thuận lợi hỗ trợ việc xuất khẩu giày dép của Việt Nam sang các thị trường, trong đó phải kể đến hệ thống các Hiệp định Thương mại tự do mà Việt Nam tham gia đang ngày càng mở rộng. Trong những năm qua, doanh nghiệp trong ngành đã tận dụng khá hiệu quả các FTA thế hệ mới, góp phần mở rộng phân khúc khách hàng và đẩy mạnh xuất khẩu đến các thị trường đối tác. Việc tham gia EVFTA, CPTPP, RCEP và các FTA song phương khác giúp giày dép Việt Nam được hưởng ưu đãi thuế quan, qua đó cải thiện khả năng cạnh tranh về giá và mở rộng năng lực tiếp cận những thị trường nhập khẩu lớn. Bên cạnh đó, qua nhiều năm hoàn thiện và phát triển, năng lực sản xuất cũng như vị thế của ngành giày dép Việt Nam trên thị trường quốc tế ngày càng được củng cố, tạo nền tảng thuận lợi để duy trì và mở rộng thị phần. Hiện nay, ngành cũng đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi xanh để đáp ứng yêu cầu khắt khe hơn về tính bền vững tại những thị trường lớn như EU hay Hoa Kỳ. Nhiều doanh nghiệp sản xuất đã tăng cường đầu tư vào công nghệ sạch, tự động hóa, chuyển đổi số và các loại vật liệu thân thiện với môi trường. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, hạn chế về nguồn lực đầu tư và khả năng xây dựng thương hiệu vẫn là một điểm nghẽn lớn đối với lộ trình nâng cao giá trị gia tăng của ngành giày dép Việt Nam. Mặc dù doanh nghiệp trong ngành đã cải thiện năng lực sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, song nhiều doanh nghiệp vẫn chỉ tập trung vào khâu sản xuất, trong khi các công đoạn có giá trị gia tăng cao vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu giày dép Việt Nam tăng trưởng song vẫn chịu sức ép từ một số thị trường lớn. Trong quý IV/2026, xuất khẩu được dự báo sẽ tiếp tục tăng nhờ yếu tố mùa vụ và sự phục hồi đơn hàng phục vụ mùa cao điểm mua sắm cuối năm. Trong dài hạn, doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội thu hút thêm đầu tư và tham gia sâu hơn vào quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng giày dép toàn cầu. Để tận dụng cơ hội, ngành cần chủ động nguyên phụ liệu, đổi mới công nghệ, phát triển nhân lực, tăng cường sản xuất xanh, truy xuất nguồn gốc và minh bạch chuỗi cung ứng, qua đó nâng cao giá trị gia tăng và chất lượng sản phẩm.

- Xem chi tiết tại đây;

 

Thực hiện:Khánh Huyền