9 tháng năm 2026: Giao thương với các thị trường có FTA tăng trưởng tích cực, nhập khẩu từ các thị trường thành viên RCEP chiếm tỷ trọng áp đảo

Trong 9 tháng đầu năm 2026, hoạt động giao thương của Việt Nam với các thị trường thành viên thuộc các hiệp định thương mại tự do (FTA) tiếp tục diễn ra sôi động, với kim ngạch xuất khẩu và nhập khẩu đều tăng so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, diễn biến giữa các thị trường có sự khác biệt rõ rệt. Trong khi các thị trường thành viên RCEP tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong cả xuất khẩu và nhập khẩu, các thị trường thành viên EVFTA và CPTPP cũng ghi nhận đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu.

Theo số liệu của Cục Hải quan Việt Nam, trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 434,3 tỷ USD, tăng 24,5% so với cùng kỳ năm 2025; Nhập khẩu đạt 453,7 tỷ USD, tăng 36,7%. Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu, khiến Việt Nam nhập siêu khoảng 19,4 tỷ USD trong kỳ.

Xét về xuất khẩu, các thị trường thành viên RCEP là nhóm thị trường có quy mô lớn nhất trong các FTA được thống kê. Kim ngạch xuất khẩu sang nhóm thị trường này trong 9 tháng đạt 155,6 tỷ USD, tăng 24,8% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 35,8% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước, tăng nhẹ so với mức 35,7% của cùng kỳ năm 2025. CPTPP đứng thứ hai với kim ngạch 64,0 tỷ USD, tăng 23,5%, chiếm 14,7% tổng xuất khẩu, giảm nhẹ so với mức 14,9% của cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, xuất khẩu sang EVFTA đạt 50,8 tỷ USD, tăng 21,8%, chiếm 11,7%, thấp hơn mức 12,0% của cùng kỳ năm 2025. Những kết quả này cho thấy xuất khẩu sang các thị trường FTA chủ chốt tiếp tục tăng về giá trị, nhưng tỷ trọng của CPTPP và EVFTA giảm nhẹ do tốc độ tăng trưởng thấp hơn mức tăng chung của cả nước.

Đối với Vương quốc Anh theo UKVFTA, kim ngạch xuất khẩu trong 9 tháng đạt 7,5 tỷ USD, tăng 21,0% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 1,7% tổng xuất khẩu, giảm nhẹ so với mức 1,8% của cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu sang EAEU đạt 2,2 tỷ USD, tăng 1,9%, nhưng tỷ trọng giảm từ 0,6% xuống 0,5%. Như vậy, mặc dù các thị trường này tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng xuất khẩu, quy mô còn nhỏ và mức tăng trưởng chưa đồng đều so với các nhóm FTA lớn.

Ở chiều nhập khẩu, RCEP tiếp tục chiếm ưu thế vượt trội. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch nhập khẩu từ nhóm thị trường này đạt 334,4 tỷ USD, tăng 38,2% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 73,7% tổng kim ngạch nhập khẩu của Việt Nam, cao hơn mức 72,9% của cùng kỳ năm 2025. Tỷ trọng gần ba phần tư tổng nhập khẩu cho thấy mức độ gắn kết sâu của Việt Nam với chuỗi cung ứng khu vực.

CPTPP đứng thứ hai về nhập khẩu, đạt 50,2 tỷ USD, tăng 26,6% so với cùng kỳ năm 2025, nhưng tỷ trọng giảm từ 11,9% xuống 11,1%. Nhập khẩu từ EVFTA đạt 14,7 tỷ USD, tăng 13,9%, trong khi tỷ trọng giảm từ 3,9% xuống 3,2%. Với EAEU, kim ngạch nhập khẩu đạt 2,6 tỷ USD, tăng 33,2%, nhưng tỷ trọng duy trì ở mức 0,6%. Nhập khẩu từ Anh theo UKVFTA đạt 773 triệu USD, tăng 8,1%, chiếm 0,2% tổng nhập khẩu, tương đương cùng kỳ năm trước. Nhìn chung, nhập khẩu từ các nhóm thị trường đều tăng, song RCEP là khu vực có quy mô và tỷ trọng áp đảo, trong khi CPTPP và EVFTA có tốc độ tăng thấp hơn mức tăng chung của nhập khẩu cả nước.

Sự chênh lệch giữa xuất khẩu và nhập khẩu cũng khiến cán cân thương mại giữa các nhóm FTA phân hóa đáng kể. Trong 9 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất siêu lớn nhất sang EVFTA, đạt khoảng 36,1 tỷ USD; tiếp đến là CPTPP với 13,9 tỷ USD và Anh với 6,8 tỷ USD. Ngược lại, Việt Nam nhập siêu khoảng 178,8 tỷ USD từ RCEP và 414 triệu USD từ EAEU. Đáng chú ý, mức thâm hụt với RCEP lớn hơn nhiều so với thặng dư đạt được tại từng nhóm thị trường còn lại. Dù RCEP là thị trường xuất khẩu lớn, Việt Nam đồng thời phụ thuộc đáng kể vào nguồn hàng nhập khẩu từ khu vực này.

- Xem chi tiết tại đây;
 

Thực hiện: Thuỳ Ngân