Vai trò của các FTA trong cơ cấu xuất nhập khẩu Việt Nam năm 2025

Năm 2025 đánh dấu một giai đoạn quan trọng trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam, khi các hiệp định thương mại tự do tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc định hình cấu trúc thương mại, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Trước hết, xét trên quy mô chung, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong năm 2025 duy trì đà tăng trưởng mạnh mẽ. Trong tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 44,05 tỷ USD, tăng 12,63% so với tháng trước và tăng 23,87% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế cả năm 2025, kim ngạch xuất khẩu đạt 475,06 tỷ USD, tăng 17,03% so với năm 2024.

Ở chiều ngược lại, kim ngạch nhập khẩu trong tháng 12/2025 đạt 44,69 tỷ USD, tăng 17,65% so với tháng trước và tăng 27,69% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế năm 2025, kim ngạch nhập khẩu đạt 455 tỷ USD, tăng 19,43% so với năm 2024.

Trong cấu trúc thương mại của Việt Nam, các thị trường có FTA tiếp tục giữ vị trí chủ đạo. Ở chiều xuất khẩu, các thành viên Hiệp định RCEP là nhóm thị trường FTA có kim ngạch xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Trong tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang các thành viên thị trường RCEP đạt 16,34 tỷ USD, tăng 11,72% so với tháng trước và tăng 15,37% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế cả năm 2025, xuất khẩu sang RCEP đạt 172,08 tỷ USD, tăng 10,68% so với năm 2024 và chiếm 36,22% tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ trọng này đã giảm so với mức 38,38% của năm trước đó.

Đứng thứ hai trong cơ cấu xuất khẩu là nhóm thị trường thành viên CPTPP. Trong tháng 12/2025, kim ngạch xuất khẩu sang các thị trường thành viên CPTPP đạt 6,3 tỷ USD, tăng 6,91% so với tháng trước và tăng 16,99% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế cả năm 2025, xuất khẩu sang CPTPP đạt 70,6 tỷ USD, tăng 11,4% so với năm trước và chiếm 14,85% tổng kim ngạch xuất khẩu. Mặc dù quy mô xuất khẩu sang CPTPP tăng trưởng khá, nhưng tỷ trọng lại giảm so với năm trước, cho thấy dư địa khai thác các thành viên hiệp định này vẫn còn lớn. Trong khi đó, xuất khẩu sang các thành viên Hiệp định EAEU chỉ đạt 2,75 tỷ USD trong năm 2025, giảm nhẹ so với năm 2024 và chiếm tỷ trọng rất nhỏ trong tổng kim ngạch xuất khẩu.

Nếu xét theo cán cân thương mại, Việt Nam tiếp tục duy trì mức xuất siêu rất lớn với các FTA thế hệ mới. Trong năm 2025, Việt Nam đạt mức xuất siêu lên tới 38,54 tỷ USD với các thị trường tham gia EVFTA, mức cao nhất trong số các FTA. Với các thị trường tham gia CPTPP, Việt Nam đạt mức xuất siêu 16,67 tỷ USD, đứng thứ hai sau khối EVFTA. Với UKVFTA, mức xuất siêu đạt 7,4 tỷ USD, góp phần duy trì động lực tăng trưởng xuất khẩu sang thị trường Anh và củng cố vị thế của Việt Nam tại khu vực châu Âu.

Ngược lại, Việt Nam ghi nhận mức nhập siêu rất lớn với các thị trường tham gia RCEP, lên tới 159,74 tỷ USD trong năm 2025. Các thị trường tham gia RCEP là nguồn cung chủ yếu về nguyên liệu, linh kiện, máy móc và hàng hóa trung gian phục vụ sản xuất trong nước. Mức nhập siêu lớn với các thị trường RCEP vừa là hệ quả tất yếu của quá trình tham gia sâu vào chuỗi giá trị khu vực, vừa đặt ra thách thức về sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu đầu vào và rủi ro mất cân đối thương mại trong dài hạn. Trong khi đó, với EAEU, Việt Nam chỉ đạt mức xuất siêu rất nhỏ, khoảng 124,82 triệu USD.

Ở chiều nhập khẩu, các thị trường thành viên Hiệp định RCEP tiếp tục giữ vai trò áp đảo trong cơ cấu nhập khẩu của Việt Nam. Trong tháng 12/2025, kim ngạch nhập khẩu từ RCEP đạt 32,44 tỷ USD, tăng 15,5% so với tháng trước và tăng 27,07% so với cùng kỳ năm 2024. Lũy kế năm 2025, nhập khẩu từ RCEP đạt 331,82 tỷ USD, tăng 19,88% so với năm 2024 và chiếm tới 72,93% tổng kim ngạch nhập khẩu. Mặc dù vẫn chiếm tỷ trọng lớn, nhưng tỷ trọng nhập khẩu từ RCEP đã giảm so với mức 87,1% của năm trước, cho thấy xu hướng đa dạng hóa nguồn cung đang diễn ra. Đứng thứ hai là kim ngạch nhập khẩu từ các thị trường tham gia CPTPP đạt 53,88 tỷ USD, tăng 12,47% so với năm 2024 và chiếm 11,84% tổng kim ngạch nhập khẩu.

Tham khảo chi tiết tại đây;

VITIC tổng hợp