Xuất khẩu rau quả ghi nhận dấu hiệu tích cực ngay từ những tháng đầu năm

Tiếp nối những thành tích đạt được trong năm 2025, ngành rau quả Việt Nam bước vào năm 2026 với tín hiệu khởi sắc rõ rệt. Theo số liệu từ Cục Hải quan, trong tháng 01/2026, kim ngạch xuất khẩu rau quả của Việt Nam đạt hơn 644,40 triệu USD, tăng mạnh 72,08% so với cùng kỳ năm 2025.

Tháng 01 là thời điểm trùng với giai đoạn trước Tết Nguyên đán, nhu cầu tiêu thụ trái cây tại thị trường Trung Quốc cũng như trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài gia tăng mạnh, góp phần thúc đẩy xuất khẩu. Bên cạnh yếu tố mùa vụ, chất lượng rau quả Việt Nam ngày càng được nâng cao, đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kiểm dịch nghiêm ngặt của những thị trường có yêu cầu cao như Hoa Kỳ và EU.

Trong cơ cấu thị trường xuất khẩu: Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí là thị trường xuất khẩu rau quả lớn nhất của Việt Nam, trong tháng 01/2026, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này đạt gần 376 triệu USD, tăng 117,6% so với cùng kỳ năm trước, chiếm 58,31% tổng trị giá xuất khẩu toàn ngành. Các mặt hàng chủ lực gồm sầu riêng, chuối, thanh long, xoài, dừa… Sự tăng trưởng mạnh mẽ cho thấy doanh nghiệp trong nước đã khai thác hiệu quả thị trường truyền thống, đồng thời đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch và nâng cao năng lực đáp ứng yêu cầu truy xuất nguồn gốc.

Xếp ở vị trí thứ hai là thị trường Hoa Kỳ, với kim ngạch đạt xấp xỉ 48,54 triệu USD, tăng 56,1% so với tháng 01/2025. Xuất khẩu sang Hoa Kỳ chủ yếu là các sản phẩm rau quả chế biến và trái cây đặc sản như bưởi, dừa. Kết quả này phản ánh xu hướng gia tăng tỷ trọng sản phẩm giá trị gia tăng cao trong cơ cấu xuất khẩu.

Tại thị trường EU, nhóm hàng rau quả chế biến và nước ép trái cây tiếp tục chiếm ưu thế. Dù không tăng đột biến như thị trường Trung Quốc, nhưng xuất khẩu sang EU duy trì đà tăng trưởng ổn định, cho thấy khả năng thích ứng và nâng chuẩn chất lượng của doanh nghiệp Việt Nam.

Về cơ cấu sản phẩm, năm 2025 chứng kiến sự chuyển dịch mạnh theo hướng nâng cao giá trị. Sầu riêng tiếp tục giữ vị trí số một với kim ngạch 3,86 tỷ USD, chiếm 45% tổng xuất khẩu toàn ngành. Động lực tăng trưởng đến từ việc mở rộng vùng trồng đạt chuẩn và thâm nhập sâu hơn vào các thị trường có giá trị cao như Hoa Kỳ và EU. Dừa (tươi và chế biến) nổi lên mạnh mẽ sau khi ký kết Nghị định thư xuất khẩu dừa tươi sang Trung Quốc, tạo cú hích đáng kể cho mặt hàng này. Trong khi đó, thanh long dù chịu cạnh tranh gay gắt vẫn duy trì vị thế nhờ chuyển hướng sang các thị trường Ấn Độ và Trung Đông. Các loại trái cây khác như xoài, bưởi, chanh leo và nhãn tiếp tục tăng trưởng ổn định; riêng chanh leo chiếm khoảng 25% cơ cấu xuất khẩu sang EU, cho thấy dư địa phát triển lớn tại thị trường này.

Trong thời gian tới, để xuất khẩu rau quả tiếp tục đạt được những kết quả ấn tượng, doanh nghiệp cần chú trọng vào ba trụ cột sau đây: (i) Mở rộng và tái tổ chức vùng nguyên liệu theo hướng bền vững, tăng cường liên kết chuỗi, đầu tư chiều sâu cho chế biến để nâng cao giá trị; (iii) chủ động mở rộng thị trường, thâm nhập các phân khúc cao cấp. Khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu rau quả lên 10 -20 tỷ USD trong những năm tới là hoàn toàn khả thi.

 

Nguồn: VITIC tổng hợp