Việt Nam là nhà cung cấp tôm hùm số 1 cho Trung Quốc

Theo thống kê từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, trong năm 2025 nước này nhập khẩu gần 70.000 tấn tôm hùm. Điểm đáng chú ý là cơ cấu nguồn cung đã thay đổi mạnh khi Việt Nam bất ngờ vươn lên trở thành nhà cung cấp lớn nhất cho thị trường này.

Nếu như năm 2024, Canada đứng đầu với gần 30.000 tấn, chiếm 44% thị phần, còn Việt Nam xếp thứ hai với 10.865 tấn (khoảng 18%), thì sang năm 2025 cục diện đã đảo chiều. Việt Nam vươn lên vị trí số 1 với sản lượng trên 24.000 tấn, tương đương khoảng 34,5% thị phần. Trong khi đó, lượng tôm hùm từ Canada giảm xuống còn 15.355 tấn, chiếm khoảng 22%. Mỹ đứng thứ ba với gần 10.000 tấn, tương ứng 14,2%.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), nguyên nhân chính xuất phát từ chính sách thuế của Trung Quốc đối với hàng thủy sản Canada. Trung Quốc áp mức thuế bổ sung 25% đối với nhiều mặt hàng thủy sản của Canada, bao gồm tôm hùm, từ ngày 20/3/2025. Trong bối cảnh đó, Việt Nam có lợi thế rõ ràng về khoảng cách địa lý gần, thời gian vận chuyển nhanh, khả năng linh hoạt về quy mô lô hàng, đặc biệt phù hợp với sản phẩm sống và tươi.

Số liệu từ Hải quan Việt Nam cho thấy, tổng kim ngạch xuất khẩu tôm của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 1,3 tỷ USD trong năm 2025, tăng 55% so với năm 2024. Riêng tôm hùm xanh đóng vai trò chủ lực với giá trị xuất khẩu lên tới 840 triệu USD, tăng 131% so với mức 363,5 triệu USD của năm 2024.

Sang tháng 1/2026, xuất khẩu tôm hùm xanh của Việt Nam sang Trung Quốc đạt trên 100 triệu USD, tăng 6% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy sức mua vẫn duy trì tích cực ngay từ đầu năm 2026, dù môi trường cạnh tranh đã trở nên khốc liệt hơn.

Tuy nhiên, việc Trung Quốc và Canada đạt được thỏa thuận gỡ bỏ mức thuế 25% đối với tôm hùm kể từ ngày 1/3/2026 sẽ mở ra một giai đoạn cạnh tranh mới. Canada được dự báo sẽ nỗ lực lấy lại thị phần, đặc biệt ở phân khúc nhà hàng cao cấp và quà tặng.

VASEP nhận định, trong bối cảnh tiêu dùng tại Trung Quốc có sự phân hóa, phân khúc cao cấp vẫn duy trì sức mua nhưng người tiêu dùng ngày càng cân nhắc kỹ lưỡng hơn. Để giữ vững đà tăng trưởng, doanh nghiệp Việt Nam cần tập trung vào ổn định chất lượng, chuẩn hóa quy cách sản phẩm, tối ưu hóa logistics đối với hàng sống/tươi và tăng cường kết nối trực tiếp với các hệ thống phân phối hiện đại.

Trong thời gian tới, xuất khẩu tôm hùm của Việt Nam sang Trung Quốc được dự báo tiếp tục duy trì quy mô, song tốc độ tăng trưởng có thể không còn đột biến như năm 2025 do cạnh tranh gia tăng từ các nguồn cung truyền thống. Tuy nhiên, dư địa mở rộng thị phần sẽ phụ thuộc nhiều vào khả năng duy trì lợi thế về chất lượng, thời gian giao hàng, kiểm soát tỷ lệ hao hụt và đáp ứng các yêu cầu kiểm dịch, truy xuất nguồn gốc ngày càng chặt chẽ. Nếu doanh nghiệp tiếp tục củng cố chuỗi cung ứng và tối ưu logistics, xuất khẩu tôm hùm sang Trung Quốc vẫn có triển vọng tăng trưởng tích cực.

 

Nguồn: VITIC tổng hợp