Tổng hợp, phân tích, đánh giá tình hình thực thi Hiệp định UKVFTA trong hoạt động xuất, nhập khẩu hàng Thủy sản của Việt Nam với thị trường Anh trong 10 tháng đầu năm 2025

Nhập khẩu hàng thủy sản vào Vương quốc Anh từ Việt Nam

- Theo số liệu thống kê của Cơ quan Thuế và Hải quan Hoàng gia Anh, trị giá nhập khẩu hàng thủy sản từ Việt Nam vào Vương quốc Anh trong tháng 9/2025 đạt 4,46 nghìn tấn với trị giá 25,38 triệu bảng Anh, tăng 3,01% về lượng và 3,58% về trị giá so với tháng 8/2025. Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, Vương quốc Anh nhập 34,10 nghìn tấn thủy sản Việt Nam, đạt trị giá 192,48 triệu bảng Anh, tăng tương ứng 10,43% về lượng và 11,09% về trị giá so với cùng kỳ 2024.

- Bên cạnh số lượng, giá nhập khẩu bình quân của thủy sản Việt Nam vào Anh cũng ghi nhận những biến động đáng chú ý. Giá trung bình trong tháng 9/2025 đạt 5,69 bảng/kg, tăng nhẹ 0,55% so với tháng 8/2025 nhưng giảm 5,37% so với cùng kỳ năm 2024. Tính chung 9 tháng, giá thủy sản Việt Nam đạt trung bình 5,64 bảng/kg, tăng hơn 0,60% so với cùng kỳ năm trước.

- Cơ cấu mặt hàng thủy sản Việt Nam xuất sang Anh trong 9 tháng năm 2025 khá đa dạng, bao gồm các nhóm quan trọng như cá phi lê, tôm, động vật thân mềm, động vật giáp xác và các sản phẩm chế biến thuộc nhóm HS 1604 và HS 1605. Một số nhóm sản phẩm ghi nhận tăng mạnh về trị giá trong tháng 9/2025 như HS 0305 (tăng 181,48%), HS 1604 (tăng 29,15%), HS 0307 (tăng 28,42%) và HS 1605 (tăng 14,36%). Ngược lại, một số nhóm như cá sống (HS 0301) hay các sản phẩm giáp xác tươi/đông lạnh (HS 0306) có mức giảm nhẹ. Tính chung 9 tháng năm 2025, một số nhóm chủng loại tăng mạnh gồm: cá đông lạnh (HS 0303) tăng 46,64%; phi-lê cá (HS 0304) tăng 3,67%; động vật thân mềm đã chế biến (HS 0307) tăng 155,2% và động vật giáp xác, động vật thân mềm và động vật thủy sinh không xương sống khác, đã được chế biến hoặc bảo quản (HS 1605) tăng 27,61% so với cùng kỳ năm 2024.

- Thị phần của Việt Nam trong tổng nhập khẩu thủy sản của Anh tiếp tục được cải thiện. Trong 9 tháng đầu năm 2025, Việt Nam chiếm 7,12% tổng lượng thủy sản nhập khẩu vào Anh và 7,02% tổng trị giá nhập khẩu của Anh, tăng so với mức 6,59% và 6,83% của cùng kỳ năm 2024.

Thị trường hàng thủy sản tại Vương quốc Anh và cơ hội cho hàng thủy sản Việt Nam

- Trong năm 2025, thị trường thủy sản tại Anh chịu tác động bởi tình trạng thay đổi nguồn cung toàn cầu, thời tiết bất lợi, chi phí logistics tăng và sự dịch chuyển thương mại sau Brexit. Tổng nhập khẩu thủy sản của Anh trong 9 tháng đầu năm 2025 đạt 478,87 nghìn tấn với trị giá 2,74 tỷ bảng Anh, tăng 2,13% về lượng và 8,10% về trị giá so với cùng kỳ năm 2024. Mức tăng trưởng này chủ yếu đến từ việc tăng nhập khẩu từ 63/96 thị trường, bao gồm Việt Nam.

Trong 9 tháng năm 2025, Việt Nam là một trong những thị trường cung cấp thủy sản cho Anh có mức tăng trưởng nhiều nhất, cùng với Na Uy, Trung Quốc và Ecuador trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu có nhiều biến động, đặc biệt là sự thiếu hụt từ Nga. Riêng trong tháng 9/2025, Việt Nam là thị trường có trị giá nhập khẩu lớn thứ ba của Anh, chỉ đứng sau Na Uy và Trung Quốc.

- Các nhóm hàng chính đóng góp lớn vào tổng kim ngạch nhập khẩu thủy sản của Anh trong 9 tháng đầu năm 2025 gồm: HS 0304 (phi-lê cá và các loại thịt cá khác) đạt 827,51 triệu bảng Anh (tăng 16,11% so với cùng kỳ), HS 0302 (cá tươi/ướp lạnh, không gồm phi-lê) đạt 506,22 triệu bảng Anh (tương ứng 87,74 nghìn tấn trong 9 tháng), HS 0306 (động vật giáp xác — tôm, cua, v.v.) đạt 293,20 triệu bảng Anh (tăng 7,45%), HS 0303 (cá đông lạnh, trừ phi-lê) đạt 165,39 triệu bảng Anh (tăng 14,51%) và HS 1605 (động vật giáp xác/động vật thân mềm đã chế biến) đạt 76,47 triệu bảng Anh (tăng 27,61%).

- Giá nhóm HS 0304 (phi-lê cá) tăng rõ rệt so với cùng kỳ nhờ tăng nhu cầu tiêu thụ các sản phẩm cá chế biến tại thị trường Anh. Giá phi-lê cá nhập khẩu từ Trung Quốc khoảng 4,81 bảng/kg, từ Ai-xơ-len khoảng 9,33 ảng/kg và từ Na Uy khoảng 10,47 bảng/kg. Đây là chủng loại thủy sản được nhập khẩu nhiều nhất vào Anh trong 9 tháng năm 2025, chiếm tỷ trọng hơn 30,2%.

- Đứng thứ hai về kim ngạch nhập khẩu là nhóm HS 0302 (cá tươi hoặc ướp lạnh, không gồm phi-lê) với kim ngạch đạt 506,22 triệu bảng Anh, chiếm tỷ trọng 18,4% trong tổng kim ngạch nhập khẩu thủy sản của Anh 9 tháng năm 2025. Giá trung bình nhập khẩu nhóm này trong 9 tháng năm 2025 dao động khoảng 5,77 bảng/kg, riêng trong tháng 9/2025 giá nhóm HS 0302 đạt 5,72 bảng/kg.

- Nhóm HS 0306 (động vật giáp xác — tôm, cua, tôm shrimps/prawns, v.v.) có trị giá 293,20 triệu bảng Anh trong 9 tháng đầu năm 2025; trong đó mã con HS 030617 (tôm shrimps và tôm prawn khác) chiếm tỷ trọng lớn với 252,97 triệu bảng Anh.

- Giá nhóm HS 1605 (động vật giáp xác, động vật thân mềm và động vật thủy sinh không xương sống khác, đã được chế biến hoặc bảo quản) nhập khẩu từ Việt Nam tháng 5/2025 đạt 7,65 bảng Anh/kg, giảm thêm 0,79% so với tháng 4/2025 và giảm 7,42% so với tháng 5/2024. Tính chung 5 tháng đầu năm 2025, giá trung bình nhập khẩu nhóm HS 1605 vào Vương quốc Anh từ thị trường này đạt 8,03 bảng Anh/kg, giảm 2,41% so với 5 tháng đầu năm 2024.

- Tính chung 9 tháng đầu năm 2025, có hơn 60 doanh nghiệp tham gia nhập khẩu mã HS 030472 (Cá tuyết chấm đen (Melanogrammus aeglefinus)) vào thị trường Anh.

Quy định, chính sách liên quan đến ngành hàng thủy sản tại thị trường UKVFTA

Sang năm 2026, EU và Vương quốc Anh (UK) sẽ yêu cầu thông tin chi tiết hơn về khai thác, chế biến và chuỗi cung ứng thủy sản, trong đó có ba loại chứng từ mới bắt buộc các nhà cung ứng phải cung cấp khi xuất khẩu thủy sản vào EU/UK gồm: “catch certificate”, “processing statement” và “non-manipulation document”.

Theo đó, chính phủ Anh đã khởi động chiến dịch “Fish, Trace, Ship” nhằm hỗ trợ toàn bộ chuỗi cung ứng thủy sản chuẩn bị cho các quy định IUU và truy xuất nguồn gốc mới này, chiến dịch sẽ có hiệu lực từ tháng 1/2026. Hiện quốc gia này đang cập nhật hệ thống Fish Export Service (FES) và định dạng dữ liệu để đáp ứng yêu cầu mới.

Đối với Việt Nam, khi xuất khẩu sang EU/UK từ năm 2026, doanh nghiệp cũng sẽ phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu chứng từ và truy xuất mới; nếu thiếu thông tin, lô hàng có thể bị chậm, trả về hoặc từ chối nhập. Điều này làm tăng chi phí và yêu cầu hệ thống truy xuất tốt hơn, nhưng nếu tuân thủ sớm, doanh nghiệp Việt có thể giảm rủi ro, nâng uy tín và củng cố vị thế tại thị trường EU/UK.

- Xem chi tiết tại đây;
 

Nguồn: VITIC tổng hợp