EU chính thức áp dụng miễn thuế nhập khẩu đối với một số loại nguyên liệu đầu vào

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia), từ ngày 1/1/2026, Liên minh châu Âu (EU) chính thức áp dụng miễn thuế nhập khẩu đối với một số loại nguyên liệu đầu vào trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp. Mục tiêu của chính sách nhằm giảm chi phí nguyên liệu, bán thành phẩm và linh kiện dùng trong hoạt động sản xuất tiếp theo tại EU, từ đó giúp các doanh nghiệp EU tiếp cận tốt hơn các nguyên liệu và linh kiện không có sẵn hoặc không được sản xuất trong EU, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành sản xuất trong khối.

Theo đó, Hội đồng Liên minh châu Âu (Hội đồng Bộ trưởng) đã thông qua hai quy định mới, cho phép:

(1) Miễn thuế nhập khẩu đối với một số hàng hóa nông nghiệp và công nghiệp vào EU;

(2) Mở hạn ngạch thuế quan tự chủ đối với một số mặt hàng cụ thể.

Chính sách sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, là kết quả từ các đề xuất của doanh nghiệp EU đã được Ủy ban châu Âu xét duyệt và thông qua. Tất cả các nhà nhập khẩu trong EU đều có thể hưởng ưu đãi miễn thuế, không phân biệt quốc gia xuất xứ hàng hóa, ngoại trừ Nga và Belarus.

Tuy nhiên, để được miễn thuế, hàng hóa phải là nguyên liệu đầu vào được sử dụng trong quy trình sản xuất tiếp theo tại EU. Một số sản phẩm có thể kèm theo yêu cầu cụ thể về mục đích sử dụng, hoặc giới hạn về số lượng miễn thuế (hạn ngạch). Đối với phần vượt hạn ngạch, thuế nhập khẩu thông thường sẽ được áp dụng.

Việc sử dụng hạn ngạch thuế quan tuân theo nguyên tắc “đến trước, phục vụ trước”.

Danh mục hàng hóa miễn thuế cập nhật từ ngày 1/1/2026 được liệt kê trong các quy định sau:

(1) Quy định (EU) 2025/2605 ngày 12/12/2025, sửa đổi Quy định (EU) 2021/2278 về việc miễn thuế theo Biểu thuế quan chung (CCT) quy định tại Điều 56(2)(c) của Quy định (EU) số 952/2013 đối với một số sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp.

(2) Quy định (EU) 2025/2614 ngày 12/12/2025, sửa đổi Quy định (EU) 2021/2283 về việc mở và quản lý hạn ngạch thuế quan tự chủ của EU đối với một số sản phẩm nông nghiệp và công nghiệp.

Riêng đối với thương mại giữa Việt Nam với EU, chính sách miễn thuế mới của EU dự kiến tạo ra cả cơ hội và thách thức đáng kể. Ở góc độ tích cực, nếu doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu các mặt hàng thuộc danh mục miễn thuế, đặc biệt là các sản phẩm chưa được giảm thuế hoàn toàn theo lộ trình EVFTA, thì đây là cơ hội để tiếp cận thị trường với mức thuế ưu đãi hơn, giúp tăng khả năng cạnh tranh về giá. Bên cạnh đó, khi chi phí sản xuất tại EU giảm, nhu cầu đầu vào và hàng hóa từ Việt Nam cũng có thể được thúc đẩy gián tiếp.

Tuy nhiên, chính sách miễn thuế này cũng áp dụng cho nhiều nước không có FTA với EU. Điều đó đồng nghĩa với việc các nước là đối thủ cạnh tranh trong cùng phân khúc với Việt Nam cũng có thể xuất khẩu vào EU với mức thuế tương đương, khiến lợi thế thuế quan từ EVFTA của Việt Nam bị thu hẹp. Trong khi đó, EVFTA yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt quy tắc xuất xứ, còn chính sách miễn thuế mới của EU lại không yêu cầu xuất xứ ưu đãi, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các đối thủ ngoài khối.

Theo khuyến nghị của Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia), để thích ứng với chính sách mới của EU, doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động theo dõi danh mục hàng hóa được miễn thuế và mức hạn ngạch (nếu có), đồng thời rà soát lại danh mục sản phẩm xuất khẩu của mình để xác định cơ hội và rủi ro cụ thể. Bên cạnh đó, việc nâng cao chất lượng sản phẩm, đảm bảo nguồn cung ổn định và giữ mối quan hệ dài hạn với các đối tác châu Âu sẽ là yếu tố then chốt để duy trì vị thế cạnh tranh trong bối cảnh chính sách thương mại toàn cầu đang không ngừng thay đổi.

 

Nguồn: VITIC tổng hợp